BM Genel Sekreteri Guterres, küresel çatışmaların ve iklim krizinin hızlandığını belirterek, uluslararası toplumu acil diplomasi ve önlem almaya çağırdı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York’taki BM Genel Merkezi’nde yaptığı basın açıklamasında, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel istikrarsızlığa dönüştüğünü vurguladı. Guterres, “Dünya artık daha fazla savaşı kaldıramaz” diyerek uluslararası topluma acil diplomasi çağrısı yaptı. Ayrıca, hızlanan iklim krizine karşı hükümetleri fosil yakıt projelerini durdurmaya ve acil önlemler almaya davet etti.
Genel Sekreter Guterres, Körfez’deki askeri gerilimin altı ay içinde bölgesel bir çatışmadan küresel istikrarsızlığa dönüştüğünü ifade etti. Hürmüz Boğazı’nda ticaretin durması, enerji piyasalarındaki sarsıntılar ve gıda fiyatlarındaki yükselişin milyonlarca insanı yoksulluk riskiyle karşı karşıya bıraktığını dile getirdi. Dünya Gıda Programı (WFP), yaklaşık 45 milyon kişinin ciddi gıda güvensizliği riski altında olduğu uyarısında bulundu.
Guterres, ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu Gazze anlaşmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi. Hürmüz ve Babülmendep Boğazları’nda uluslararası seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması ve diplomasinin ön plana çıkması gerektiğini vurguladı.
Gazze’deki anlaşma konusunda ise tarafların üzerinde uzlaşılan yol haritasını gecikmeden uygulaması gerektiğini belirtti. Irak hükümetinin ülkenin hiçbir aktör tarafından vekalet savaşlarının aracı olarak kullanılmaması yönündeki kararlılığını desteklediklerini ekledi.
Guterres, Kıbrıs’ta taraflarla yürütülen görüşmelerin ardından yeni bir “5+1” formatındaki toplantı için hazırlıklara başlanacağını duyurdu. Genel Sekreter, toplantının başarılı olması için gerekli şartları oluşturmak üzere her iki taraf ve garantörlerle istişare içinde çalışacaklarını ifade etti.
Genel Sekreter, El Nino hava olayının etkilerinin beklenenden güçlü hissedildiğini ve iklim krizinin hızlandığını kaydetti. Aşırı sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının yalnızca başlangıç olduğunu belirtti. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün tahminlerine göre, Ağustos-Ekim döneminde sıcaklıklar normalin üzerinde seyredecek.
Guterres, aşırı sıcaklıkların “sessiz katil” tanımının bile krizi hafife aldığını, çünkü dünya çapında aşırı sıcaktan kaynaklanan ölümlerin büyük ölçüde eksik sayıldığını ifade etti.
Aşırı sıcaklarla mücadele için dört temel öncelik belirlediklerini açıklayan Genel Sekreter, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların korunması, şehirlerin ve binaların aşırı sıcaklara dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini aktardı.
Hükümetlerin yeni fosil yakıt projelerini sürdürmesini eleştiren Guterres, “Bugün onaylanan her yeni fosil yakıt projesi yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getiriyor” dedi.
İklim krizinin yeterince ciddiye alınmamasının temel nedenlerinden birinin fosil yakıt endüstrisinin boyutları küçümseyen kampanyalar yürütmesi olduğunu vurguladı. BM’nin bundan sonraki süreçte daha açık konuşacağını ve iklim krizinin insanlık için varoluşsal bir tehdit olduğunu anlatacağını belirtti.
