ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye’nin Karadeniz tahıl sevkiyatı için sunduğu ateşkes teklifini değerlendirdiklerini açıkladı. Görüşmelerin sürdüğünü belirtti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atlanta’da düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı marjında yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatının güvence altına alınması için sunduğu kısmi ateşkes teklifini değerlendirdiklerini bildirdi. Rubio, teklifin incelendiğini ve çalışmaları sürdürdüklerini belirtti. Bu adımın, küresel gıda güvenliği, özellikle Afrika kıtası için büyük önem taşıdığını vurguladı.
Rubio, Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatının yeniden canlandırılmasına yönelik ilginin arttığını söyledi. Türkiye’nin daha önce bu konuda istikrarlı çabalar gösterdiğini ve bir anlaşmaya varıldığını ancak bunun bozulduğunu hatırlattı. Yeni bir anlaşma ihtimaline dair tahminde bulunmaktan kaçınan Rubio, durumun aciliyetine dikkat çekti. ABD’nin, Türkiye’den bir veya iki hafta önce iletilen önerileri incelediğini ve çalışmaları değerlendirmeye devam edeceğini belirtti. Bu girişimin, savaşın tamamını sona erdirmese de önemli bir boyutunu çözebileceğini ifade etti. Tahıl sevkiyatını güvence altına alacak kısmi bir ateşkesin gerçekleşmesini arzu ettiklerini ancak bunun ne zaman olabileceği konusunda ihtiyatlı konuştu ve kesin bir süre veremeyeceğini söyledi.
Rubio, Rusya-Ukrayna Savaşı’nda hayatını kaybedenlerin sayısına dikkat çekerek, çatışmaların bir an önce sona erdirilmesi için her iki ülkeyle de görüşmelerin sürdüğünü kaydetti. ABD ile Rusya arasında iletişim kanallarının bulunmasının, gelecekteki tırmanma tehlikesi göz önüne alındığında önem taşıdığını belirtti. Ukrayna ile sık sık görüştüklerini, hatta Rus tarafıyla görüştükleri kadar ya da daha fazla iletişim halinde olduklarını söyledi. Ancak Rus tarafıyla da konuşabilmenin gerekliliğini vurguladı. Rubio, Rusya’nın nükleer silah kapasitesine dikkat çekerek, bu durumun önemini hatırlattı.
ABD Dışişleri Bakanı, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ilgili meseleleri askeri müdahaleyle çözmeyi tercih etmediğini, diplomatik yolları seçtiğini ifade etti. Ancak Başkan’ın, askeri müdahale gerekmesi durumunda bunu gerçekleştirebilecek güce ve yeteneğe sahip olduklarına dair sarsılmaz bir güveni olduğunu belirtti. Başarılı olmak için gereken her şeye sahip olduklarını ancak barışçıl yolları tercih ettiklerini söyledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemileri koruduğunu ve insansız hava araçları ile füzeleri düşürdüklerini aktardı. İran’ın, istediğini alamazsa gemileri havaya uçurmakla kalmayıp bölgedeki enerji altyapısını da yok edeceğine dair mesaj verdiğini ileri sürdü. Nükleer silaha sahip bir İran’ın bu tehdidi daha da artıracağını ve komşularını neyle tehdit edeceğini sorguladı.
Rubio, İran ile ateşkes görüşmeleri için net bir zaman çizelgesi olup olmadığını bilmediğini ancak iki ülke arasındaki diyaloğun hiçbir zaman tamamen kesilmediğini söyledi. Bazı durumlarda doğrudan, çoğu zamansa aracılar vasıtasıyla aktif bir diyalog sürecinin devam ettiğini belirtti. Başkan Trump’ın, mümkünse sorunları diplomatik ve barışçıl yollarla çözme yaklaşımını yineledi. Trump’ın dünyada barışçıl yollarla çözülemeyecek sorunlar olduğunun farkında olduğunu dile getiren Rubio, mümkün olduğunca diplomatik çözüme açık olduklarını ifade etti. İran’ı, Orta Doğu’daki tüm istikrarsızlıkların merkezinde yer alan bir ülke ve rejim olarak tanımladı. İran olmadan Hizbullah ve Husiler gibi grupların varlık gösteremeyeceğini, Lübnan, Irak ve Yemen gibi ülkelerdeki sorunların sebebinin Tahran yönetimi olduğunu iddia etti.
