Bakan Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin imalat sanayisi katma değerinde dünyadaki payını ikiye katladığını açıkladı. Sektörel liderlikler ve yeni teşvik sistemleri hakkında bilgi verdi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin imalat sanayisindeki katma değerde dünyadaki payını ikiye katladığını duyurdu. Kacır, Sanayinin Dönüşümü ve Teşvikler Bilgilendirme Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, küresel ekonomideki değişimlere dikkat çekerek, sanayi ve teknoloji kabiliyetlerinin stratejik önem kazandığını belirtti.
Kacır, Türkiye’nin bu dönüşüm sürecine erken adapte olduğunu ve planlı sanayileşme, katma değerli üretim, Ar-Ge kültürü ve nitelikli insan kaynağı yatırımlarıyla önemli kazanımlar elde ettiğini vurguladı. İmalat sanayi katma değerinin 23 yılda 41 milyar dolardan 246 milyar dolara yaklaştığını ifade etti.
Bakan Kacır, Türkiye’nin askeri insansız hava aracı üretiminde dünyada, ticari araç, güneş paneli, otobüs, beyaz eşya, tekstil, ağaç ürünleri ve çelik üretiminde Avrupa’da lider konumda olduğunu söyledi. Alüminyum, düz cam, seramik, plastik mamul, motorlu taşıtlar, rüzgar türbini ve komponentlerinde ise Avrupa’nın önde gelen üreticileri arasında yer aldıklarını belirtti.
Yıllık ihracatın 276 milyar dolara ulaştığını kaydeden Kacır, yerli ve milli kapasiteyi güçlendiren bir anlayışla, verimlilik ve teknolojiyi üretimle buluşturarak ilerlediklerini ifade etti. Türkiye’nin, küresel ve bölgesel meydan okumalara rağmen yatırım, istihdam, üretim, icat ve ihracat rotasında emin adımlarla ilerlediğini sözlerine ekledi.
Kacır, Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda, katma değerli üretim altyapısı ve teknoloji geliştirme kapasitesiyle ülkeyi dünyada hak ettiği konuma taşımayı amaçladıklarını söyledi. Bu kapsamda yeni nesil destek ve teşvik programlarının devreye alındığını belirtti.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile yüksek teknoloji odaklı kritik sektörlerdeki yatırımlara ayrıcalıklı finansman sağlandığını anlatan Kacır, bu programla 406 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 77 projeyi hızlandırdıklarını açıkladı. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile de teknoloji geliştirme ve üretme kabiliyetini artıracak yatırımlar için cazip finansman koşulları sunduklarını belirtti.
Geçen yıl mobilite, güneş enerjisi, sağlık teknolojisi gibi alanlarda yatırımların önünü açtıklarını, veri merkezi, yapay zeka, kuantum altyapısı ve endüstriyel robot yatırımlarına yönelik çağrılar başlattıklarını kaydetti. İklim değişikliğinin etkilerine değinen Kacır, yenilenebilir enerji ve temiz üretim yatırımlarının önemine vurgu yaptı. 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleri ve Avrupa Yeşil Mutabakatı doğrultusunda sürdürülebilir üretim anlayışının benimsenmesinin kritik olduğunu söyledi.
Dijital dönüşümün sanayinin rekabet gücünü artırdığını belirten Kacır, yapay zeka, siber güvenlik, nesnelerin interneti ve bulut bilişim gibi ileri dijital teknolojileri üretim süreçlerine entegre eden ülkelerin verimlilik ve kalite artışı sağladığını ifade etti. Dijital dönüşümün sanayinin rekabet gücünü koruması ve daha yüksek katma değerli üretim yapısına geçmesi açısından ertelenemez bir öncelik olduğunu vurguladı.
Bakan Kacır, sanayinin dijital ve yeşil dönüşümünü desteklemek üzere Dijital ve Yeşil Dönüşüm programlarını hayata geçirdiklerini belirtti. Bu programlar kapsamında firmalara 226 milyon liraya kadar nakit destek ve yatırımların yüzde 40’ına kadar vergi indirimi sağlandığını açıkladı. Ayrıca, teknolojik dönüşümü kalıcı kılmak için 12 model fabrika kurduklarını ve sayısını 16’ya çıkaracaklarını söyledi.
Ulusal kaynakları tamamlayıcı nitelikte uluslararası finansman araçlarına erişimi artırmanın öncelikleri olduğunu belirten Kacır, Dünya Bankası işbirliğiyle ‘Türkiye Yeşil Sanayi Projesi’, ‘Türkiye Organize Sanayi Bölgeleri Projesi’ ve ‘Türkiye Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Projesi’ ile 1 milyar doların üzerinde finansman sağladıklarını kaydetti. ‘Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu’ ile de 2030’a kadar 5 milyar avroluk uluslararası finansman sağlama yolunda adım attıklarını ifade etti.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası işbirliğiyle KOBİ’lerin dijital dönüşüm projelerine 300 milyon avro finansman desteği sağladıklarını belirten Kacır, Dijital Avrupa Programı ile sanayicilere, girişimcilere ve üniversitelere Avrupa’nın kritik dijital altyapılarına erişim imkanı sunduklarını söyledi. Türkiye’nin sanayisinin dijital dönüşümündeki önemli aktörlerden biri olacak 8 konsorsiyumun Avrupa Dijital İnovasyon Merkezleri ağına dahil olduğunu belirtti.
Kacır, küresel gelişmelerin sanayi politikalarını ve yatırım kararlarını yeniden şekillendirdiği yeni bir döneme girildiğini belirterek, bu dönemde Türkiye’nin üretim altyapısını güçlendirecek bir sanayi atılımını kararlılıkla hayata geçirme arzularını dile getirdi. 2012’den bu yana yaklaşık 100 bin yatırım teşvik belgesi düzenleyerek 19 trilyon lira yatırım ve 3 milyon istihdamın önünü açtıklarını söyledi.
Yeni teşvik sisteminin, Milli Teknoloji Hamlesi’ni ve bölgesel kalkınmayı hızlandıracak yatırımlara en güçlü desteği sunduğunu belirten Kacır, Teknoloji Hamlesi Programı ile teknoloji seviyesi yüksek ve katma değerli yatırımları Ar-Ge’den seri üretime uçtan uca desteklediklerini açıkladı. Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ile atıl kaynakları üretime kazandırmayı, bölgesel yetkinlikleri ve rekabetçiliği geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi. Stratejik Hamle programı kapsamında ise dış ticaret dengesini iyileştirici ve dijital-yeşil dönüşüm yatırımlarına ayrıştırıcı teşvikler sunduklarını belirtti.
Yeni teşvik modelinde, kapasite fazlası olan sektörlerde verimli olmayacak yatırımları kapsam dışına çıkardıklarını ve Genel Teşvik Sistemi’ni sonlandırdıklarını ifade etti. İstihdam teşviklerini sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre 6 kademede uyguladıklarını ve 6. Bölge illeri, Cazibe Merkezleri Programı’ndaki iller ve depremden etkilenen ilçelerdeki yatırımlara istihdam desteklerinin süresini 14 yıla kadar uzattıklarını hatırlattı.
Sanayi tesislerinin yoğunluğunu Marmara’dan Anadolu’ya yayarak bölgesel sıkışmayı ortadan kaldırmayı ve üretim gücünü ülke sathına yaymayı hedeflediklerini vurgulayan Kacır, Sanayi Alanları Master Planı’nın ilk fazında Samsun-Mersin hattında 13 ilde 17 yeni yatırım alanı belirlediklerini söyledi. Bu alanların altyapısı tamamlanmış, akıllı ve yeşil üretim üsleri olarak yatırımcının hizmetine sunulacağını belirtti.
Master Plan’ın ikinci fazında Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile Kalkınma Yolu Projesi güzergahında, özellikle Güneydoğu Anadolu’da yeni bir sanayi hattı kurmayı öngördüklerini anlatan Kacır, Orta Koridor ve Zengezur Koridoru üzerinde de yeni sanayi alanları oluşturmak üzere çalışacaklarını ifade etti.
Kacır, son olarak, Cumhurbaşkanı’nın müjdesini verdiği İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı ile tekstil, giyim, deri ve mobilya sektörlerindeki işletmelere çalışan başına destek tutarını 3 bin 500 liraya çıkardıklarını ve tüm imalat sanayi firmaları için 100 milyar lira büyüklüğünde finansman programı oluşturduklarını duyurdu. Yatırımın, üretimin, istihdamın ve ihracatın her halkasını birlikte güçlendirmeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.
